Kontakt Mapa sajta

Zlatibor

Zlatibor je naziv za planinski venac i područje Dinarskog pravca u jugozapadnoj Srbiji, dužine 55 km i širine 22 km, koji zauzima površinu od 1 016 km2. Postoji više teorija o tome kako je Zlatibor dobio ime. Po jednoj teoriji, ime se vezuje za  nekadašnje proizvođače katrana koji su katran pravili od belog bora i govorili “zlatan je ovaj bor”. Po drugoj, ime ove planine potiče od zlatno-žute boje šišarki belog bora, dok trećoa teorija tvrdi da je ime planina dobila po zlatno-žutom pejzažu livada i pašnjaka koji nastaje krajem leta kada trava svene i požuti. Bez obzira na to koja je teorija tačna, Zlatibor je ipak prvi i najstariji planinski turistički centar izuzetne lepote, i na njemu je razvijen kako zimski, tako i letnji turizam.
Zlatibor se nalazi u severnom delu oblasti Stari Vlah i obuhvata delove tri opštine: opština Čajetina, deo opštine Užice i mali deo opštine Nova Varoš. Varošica Čajetina je i administrativni centar Zlatibora.

Ova planina je talasasta visoravan prosečne nadmorske visine oko 1v000m i pripada Dinarskim planinama. Najviši vrhovi su Tornik (1 496m), Brijač (1 440m) i Čigota (1 422m) i oni se nalaze na južnom delu Zlatibora, dok se ka severu nadmorska visina smanjuje. Zlatibor je uglavnom izgrađen od serpentina, ali mogu se naći i naslage krečnjaka, naročito u njegovom jugoistočnom delu, što ukazuje na veliki broj speleoloških objekata, od kojih su svakako najpoznatije Stopića pećina i Potpećka pećina.

Zlatibor presecaju tokovi reka Crni i Veliki Rzav, kao i reke Uvac, koja teče južnim delom Zlatibora usecajući prelepe kanjone. Ove reke i dva veštačka jezera bogata su ribom, pa je ovde razvijen i ribolov. Zlatibor je bogat i izvorima prirodne mineralne vode, a jedan od njih je banja Vapa kod sela Rozanstva. Na Zlatiboru se nalazi i jedan od najlepših i najviših vodopada u Srbiji – Gostiljski vodopad koji se nalazi na Gostiljskom potoku, poznatijem pod nazivom Vrelo.

Udaljenost od većih gradova u Srbiji

kako doci icon
  • Niš – Zlatibor: 287 km
  • Kragujevac – Zlatibor: 135 km
  • Beograd – Zlatibor- 217 km
  • Novi Sad – Zlatibor: 301 km

Zlatibor ima subalpsku klimu sa srednjom godišnjom temperaturom od 7,5 °C. Najhladniji mesec je januar, sa prosečnom temperaturom od -2,5 °C,a najtopliji avgust sa prosečnom temperaturom od oko 15 °C. Zlatibor ima i veliki broj sunčanih sati -godišnje oko 2000. Na Zlatiboru se u proseku izluči preko 900 mm kiše, a najkišovitiji meseci su maj i oktobar, dok je najsušniji mesec mart. Sneg uglavnom pada u periodu od oktobra do maja i u proseku se zadržava oko 100 dana. Zlatiborska klima je pogodna za lečenje bronhijalne astme i pojedinih alergijskih oboljenja. Zahvaljujući pogodnoj i blagotvornoj klimi Zlatibor ima i veoma bujnu vegetaciju. Najrasprostranjenije su livade po kojima je Zlatibor i poznat i na tim livadama raste preko 100 vrsta raznolikih trava, od kojih su mnoge lekovite. U odnosu na prostrane pašnjake, šumske površine su znatno skromnije. Do 600 metara nadmorske visine zastupljene su listopadne šume- bukva, hrast, breza i lipa, a iznad 600 metara nadmorske visine zastupljene su formacije prelepih zimzelenih šuma – beli i crni bor, jela i smrča. Zlatibor je upravo zbog rasprostranjenih livada i pašnjaka jedan od centara stočarstva u našoj zemlji, i proizvodi sa Zlatibora, kao što je Zlatiborski kajmak ili pršuta, veoma su poznati širom Srbije, a i van njenih granica

Ova planinska lepotica Srbije je još tokom 18- og veka bila odredište uglavnom bogatih ljudi, uglavnom onih koji su najpre tragali za zdravljem, ali i onih koji su uživali u miru i blagodeti ove planine.

Zlatibor se, ipak, proslavio dolaskom srpskih kraljeva, nakon kojih su i drugi ljudi hteli da posete ovu prelepu planinu. Prvi srpski kralj koji je posetio ovu planinu bio je Aleksandar Obrenović. Kralj je ručao na mestu koje je po njemu i dobilo ime – Kraljeva voda – i koje je danas veoma poznato i posećeno.Pored Kraljevske vode, postoje drugi zlatiborski visovi koje treba posetiti: Palisad, Ribnica, Oko.

Šta videti

sta videti icon
  • Stopića pećina
  • Ribničko jezero
  • Etno selo Sirogojno

Što se kulturno – istorijskih spomenika tiče, Zlatibor je poznat po crkvama brvnarama od kojih su najpoznatije crkva brvnara u Dobroselici, Draglici, Kućanima i Donjoj Jablanici. Muzej “Staro selo” čuva najlepše primerke zlatiborskih kuća i drugih građevina nekada potrebnih za život. Tokom toplijeg perioda godine organizuju se škole paraglajdinga i letenja zmajem, škola tenisa i košarke. Pri poseti Zlatiboru ne smete propustiti i vožnju starom parnom lokomotivom, čuvenom “Šarganskom osmicom“. Trasa pravi oblik osmice, pa otuda i ime “Šarganska osmica” , a danas ova trasa obuhvata obnovljeni deo železnice između Šargana i Mokre Gore.

Na Zlatiboru se održavaju i brojne manifestacije. Sabor trubača i smotra narodnog stvaralaštva najposećeniji je događaj, koji se održava krajem jula i okuplja orkestre i kulturno-umetnička društva koja neguju izvorno narodno stvaralaštvo. Ovde se organizuje i godišnji Sabor lovaca, a “hajka na vuka” je najznačajniji deo te manifestacije koja se održava krajem februara i na koju dolaze ljubitelji lova iz celog regiona. Jedna od omiljenih zlatiborskih manifestacija je i “Pršutijada”, koju organizuju proizvođači suhomesnatih proizvoda iz Zlatiborskog regiona, koji čuvaju autentičnu tehnologiju proizvodnje mesa.
Ukoliko posećujete Zlatibor nikako ne treba propustiti događaje i manifestacije koji se odigravaju u neposrednoj blizini, kao i brojne interesantne lokacije u Zlatiborskom okrugu. Drvengrad – jedinstveno etno-selo na Mećavniku, izgrađeno po zamisli poznatog filmskog reditelja Emira Kusturice. Ukoliko planinu posetite u prvoj polovini avgusta, ne propustite Sabor trubača u Guči, udaljenoj 43 km od ove planine. Ovo je jedan od najvećih festivala Srbije, posvećen trubi. Selo Kremnu – neobično selo po neobičnim proročanstvima, Jedna od nezaobilaznih “poslastica” i nešto što nikako ne smete propustiti ukoliko se nađete u zapadnoj Srbiji je i čuvena komplet lepinja. I kao što to obično biva – najslađe se ostavlja za kraj. Uvac je svakako jedno od najlepših mesta, ne samo u zapadnoj, već u celoj Srbiji. Spoj nestvarnih meandara koje je priroda isklesala na najčudotvorniji način i najlepših boja kristalno čiste vode jezera Uvac, brzo će vas uvesti u čaroliju koju ovaj specijalni rezervat nesebično nudi.

Aktivnosti

aktivnosti icon
  • Treking
  • Hiking
  • Speleoturizam

Na Zlatiboru ima dovoljno smeštajnih kapaciteta, od najluksuznijih hotela koji zadovoljavaju poterebe i najzahtevnijih gostiju do bungalova i etno sela za one koji žele da osete pravu čar i lepotu ove planine. Zlatibor predstavlja pravi prirodni dragulj Srbije koji nikog ne ostavlja ravnodušnim.

A. Stojanović