Kontakt Mapa sajta

Zapadna Morava

Zapadna Morava je jedinstvena nacionalna reka, crnomorskog sliva. Predstavlja prirodnu granicu između dve regije: Šumadije i Južne Srbije. Nastaje na krajnjem zapadu od Golijske Moravice i Đetinje, u polju Tašti, nedaleko od Požege. Njenu vodu upotpunjuju vode Skrapeža, Đetinje i Golijske Moravice, zbog čega je dužina njenog toka 308 km.

Najznačajnije pritoke ove reke su Ibar, Rasina i Gruža. Veći gradovi kroz koje protiče su Kraljevo, Čačak, Trstenik i Kruševac.

Kraljevo je grad koji se nalazi na obalama tri značajne reke: Ibara, Zapadne Morave i Ribnice. Najstariji tragovi života potiču još iz neolita, ali je slavu grad doživeo u 11. veku, kada je nastala srpska država Raška. Selo Rudo iz kojeg se razvio grad Karanovac, kasnije nazvan Kraljevo, više puta je spaljivano, pustošeno i ponovo obnavljano. Danas ovo mesto predstavlja značajan privredni i turistički centar. Manifestacije Veseli spust, Kraljevačko kulturno leto, pasuljijada, ali i brojni kocerti i sajmovi pospešuju godišnju posećenost grada. Manastiri Žiča i Studenica, Maglič grad, Dolina kraljeva i Srpska Sveta Gora samo su neke od okolnih atrakcija koje privlače veliki broj kako domaćih, tako i stranih turista.

Šta videti

sta videti icon
  • Ovčarsko-kablarska klisura
  • Srpska Sveta Gora
  • Ovčar banja, Atomska i Vrnjačka banja
  • Manastir Ljubostinja

Reka Zapadna Morava ima kompozitnu dolinu, koju čine četiri kotline: Kruševačka, Vrnjačka, Čačanska i Požeška, kao i tri kraće klisure i jedna veća, značajnija nazvana Ovčarsko-kablarska klisura.

Između planina Ovčar i Kablar, reka je probila tri jedinstvena meandra. Sa vrha planine Kablar pruža se impresivan pogled na sve prirodne lepote ovog kraja. Pridev najslikovitija klisura u Srbiji nosi s razlogom, kako zbog jedinstvene prirode, tako i zbog bogatog kulturnog nasleđa. Ukupno 11 srednjovekovnih manastira podignuto je na obalama reke, i to 6 manastira sa desne strane Morave, a 5 sa leve, uključujući i crkvu Svetog Save, kao i crkvu-pećinu Kađenica. U svima se ljubomorno čuvaju crvene relikvije, rukopisi, ikone i sveti zapisi, ali i tragovi burne prošlosti koji su preživeli u vidu mitova i legendi. Zbog brojnih svetinja ova se dolina naziva i srpska Sveta Gora.

Vlada Republike Srbije je Ovčarsko-kablarsku klisuru zaštitila kao predeo izuzetnih odlika i prirodno dobro od izuzetnog značaja i kategorije. Ovčar banja koja se nalazi u samom srcu klisure nudi lekovite, mineralne i termalne izvore temperature od 35-38°C. Veliki broj posetilaca, naročito u letnjim mesecima, privlače brojne manifestacije koje se organizuju u neposrednoj blizini klisure, na reci i u obližnjim mestima.

Nedaleko od Čačka i Ovčar banje, smeštena je još jedna balneološka stanica, nazvana Atomska banja – Gornja Trepča. Specijalna bolnica i Instut za lečenje nude odlične uslove za boravak pacijenata, dok je temperatura vode 29,8°C.

Zahvaljujući reci Ibar, Zapadna Morava dobija snagu za proizvodnju električne energije na dve hidroelektrane: Ovčar banja i Međuvršje. Voda se koristi i za navodnjavanje, zbog čega je podignuto veštačko jezero Parmenac, koje je dobilo ime po okolnom selu.

Aktivnosti

aktivnosti icon
  • Sportski ribolov
  • Splavarenje i plivački maraton
  • Obilazak manastira
  • Boravak i lečenje u banjama Ovčar, Vrnjačka banja i Gornja Trepča

Iako nije plovna, Zapadna Morava pruža mogućnost splavarenja jednim njenim delom, koji predstavlja turističku atrakciju, ali je i plivački maraton na njoj podjednako interesantan. Reka ima jedinstven riblji fond gde se izdvajaju šaran, crvenrepa, deverika, klen i štuka, zbog čega predstavlja raj za ribolovce. Biljni i životinjski svet je nastanjen oko reke je izuzetno bogat. Drvenasta i žbunasta vegetacija, kao i šume, predstavljaju stanište velikog broja ptica ( laste, kormorani, divlje patke i guske, barska koka, sivi soko, suri orao, itd). Zečevi, lisice, srne, divlje svinje, divlje mačke, jazavci i ostala divljač čine faunu obližnjih šuma.

U središnjem toku reke, između Gledićkih planina i Goča, smeštena je Vrnjačka banja – najpoznatija i najstarija banja Srbije. U njoj se pružaju mogućnosti lečenja, rehabilitacije i rekreacije. Obližnji planinski vrhovi interesantni su za penjanje, dok se u neposrednoj blizini nalazi još jedna svetinja – manastir Ljubostinja, ženski manastir iz kraja 14. veka. Podignut je od strane knjeginje Milice, žene slavnog kneza Lazara Hrebeljanovića. Specifičnu lepotu ovog zdanja daje arhitekrura i moravski stil gradnje, dok je veći deo živopisa uništen u kasnijim ratnim sukobima.

Pre ušća u Veliku Moravu, dolinu Zapadne Morave upotpunjuje još jedan značajan turistički i administrativni centar Rasinskog okruga – grad Kruševac. Podignut na reci Rasini, u srednjem veku bio je prestonica Srbije, koju je podigao knez Lazar Hrebeljanović. Iz velikog poštovanja prema svom “ocu”, grad slavi slavu Vidovdan, jer je toga dana 1389. godine, na Kosovu polju u boju sa Turcima, on dao svoj život za slobodu države. Danas veliku posećenost beleži arheološki park ” Lazarev grad”, gde je smeštena i najstarija gradska crkva nazvana Lazarica. Pored starog grada, Kruševac ima dosta znamenitih objekata i atraktivnih mesta koje može da ponudi turistima. U neposrednoj blizini nalaze se planina Jastrebac i Ribarska banja.