Kontakt Mapa sajta

Manastir Ravanica

Manastir Ravanica leži u podnožju Kučajskih planina, u blizini grada Ćuprije, a pored reke Ravanice po kojoj je i dobio ime. Manastir je zadužbina kneza Lazara. Vekovima je bio mesto hodočašća ali i simbol kulta kneza Lazara, a u njemu i oko njega nastale su junačke pesme o boju na Kosovu, Milošu Obiliću i najlepše pesme o knezu Lazaru i kneginji Milici. U čast kneza Lazara ispevane su i brojne pohvale, a najpoznatija je Jefimijina „Pohvala knezu Lazaru“ izvezena na crvenoj svili zlatnim koncem i namenjena za pokrov kneževog kivota. Manastir Ravanica sa crkvom Vaznesenja Gospodnjeg podignut je u periodu između 1375. i 1377. godine, a o vremenu nastanka manastira saznajemo iz dva prepisa njegove originalne povelje.

Manastir Ravanica, kao i druge srpske svetinje, kroz istoriju je više puta rušen, paljen i pustošen. Najveće stradanje manastira dogodilo se 1696. godine, kada je pobijen i veći broj ravaničarskih monarha. Preživeli monasi, bežeći iz manastira, pridružili su se velikoj seobi Srba na čelu sa Arsenijem Čarnojevićem 1690. godine. Odlazeći iz manastira uspeli su da spasu deo rukopisnih knjiga, Jefimijin pokrov knezu Lazaru i njegove mošti, koje su u Ravanicu donete nakon njegove pogibije u Kosovskom boju. Mošti kneza Lazara vraćene su u Ravanicu 1989. godine, gde se i sada nalaze. U manastir se 1717. godine vraća jedini preživeli ravaničarski monah – daskal Stefan. Monah zatiče potpuno pustu crkvu obraslu drvećem i pripratu srušenu do temelja. Obnovi crkve on se potpuno posvetio sve do smrti 1729. godine. Kasniji radovi na crkvi nisu mnogo menjali stanje, a najznačajniji konzervatorski radovi bili su 1956. godine.

Danas je Ravanica ženski manastir o kome brinu monahinje i predstavlja spomenik kulture od izuzetnog značaja.

Udaljenost od većih gradova u Srbiji

kako doci icon
  • Niš – Manastir Ravanica: 101 km
  • Kragujevac – Manastir Ravanica: 73 km
  • Beograd – Manastir Ravanica: 158 km
  • Novi Sad – Manastir Ravanica: 249 km

*Arhitektura*

Arhitektura manastira Ravanica pripada Moravskom stilu, a kao uzor gradnje poslužili su svetogorski manastiri, dok je Ravanica kasnije bila uzor za gradnju drugih manastira. Za potrebe odbrane manastirske crkve podignuto je veliko i jako utvrđenje, tvrđava sa 7 kula. Utvrđenje je danas u ruševinama, a sačuvane su 3 kule i deo severnog bedema. Pored očuvanih zidina i crkve, u manastirskom kompleksu nalazi se još i konak podignut u 18. veku. Manastirska crkva je po svojim arhitektonskim karakteristikama rodonačelnik novog stila umetnosti – moravske škole. Osnova crkve je u obliku razvijenog trolista sa pet manjih i jednom centralnom kupolom. Prvobitno je imala samo naos, a vrlo brzo posle izgradnje dozidana je i priprata. Tvorac Ravanice upotrebio je tada prepoznatljivo zidanje naizmeničnim ređanjem tesanog kamena i opeke, red kamena pa tri reda opeke. Crkva je ukrašena keramoplastičnim dekorativnim ornamentima i bogatom reljefnom plastikom. Svi prozori su dvodelni, jedina trifora nalazi se na zapadnom zidu crkve, a iznad nje je i jedina rozeta. 62 prozora zastakljena raznobojnim staklom osvetljavaju crkvu u svako doba dana, te je zato jedan ravaničarski monarh rekao: “Lazar je crkvu ozario”. Najznačajniji ornament na crkvi je ornament dva grifona, mitska bića sa glavom orla i telom lava.

Šta videti

sta videti icon
  • Manastir Manasija
  • Park minijatura
  • Paraćin
  • Muzej voštanih figura u Jagodini
  • Muzej naive i marginalne umetnosti u Jagodini

*Živopis*

Ravaničarska crkva freskama je oslikana pred sam Kosovski boj. Živopis Ravanice slabo je očuvan. U priprati se od prvobitnih živopisa izdvaja samo lik presvete Bogorodice iz 15. veka, a ostalo freskoslikarstvo je iz 18. veka. U naosu crkve najznačajnije očuvane freske su ktitorska kompozicija kneza Lazara i kneginje Milice sa sinovima Stefanom i Vukom, figure svetih ratnika u pevnicama i scene iz Hristovog života i Hristovih čuda. Novinu u slikarstvu 15. veka predstavljaju medaljoni sa poprsjima svetitelja, koji su slikani živim i svetlim bojama na stubovima crkve. Sadašnji ikonostas potiče iz 1833. godine, a ispred ikonostasa postavljen je kivot sa moštima kneza Lazara.

Aktivnosti

aktivnosti icon
  • Aktivnosti na trim stazi Ćuprije
  • Panoramsko razgledanje Ćuprije
  • Akva park Jagodina
  • Pešačenje od Manastira do Senjskih rudnika

O gradnji manastira peva narodna pesma „Zidanje Ravanice“.

Želeći da po lepoti i raskoši nadmaši sve do tada sazidane građevine, Lazar planira da izgradi crkvu od najskupocenijeg materijala.

„Imam blaga koliko mi drago,
Udariću temelj od olova,
Pa ću crkvi sagraditi platna,
Sagradiću od srebra bijela,
Pokriću je žeženijem zlato”

A. Zdravković; M. Filipović