Kontakt Mapa sajta

Lepote Srbije

Odaberite kategoriju
  • Sve kategorije
  • Banje
  • Jezera
  • Planine
  • Prirodne atrakcije
  • Reke

Kao posledica nekadašnje vulkanske aktivnosti i intenzivnog rasedanja starih kopnenih masa u vreme nabiranja venačnih planina, na području Srbije javljaju se mnogobrojni izvori tople i mineralne vode. Mineralne vode su tople ako im je temperatura preko 20 stepeni celzijusovih, a ako je niža onda su hladne.Mineralnim vodama smatraju se one koje sadrže više od jednog grama rastvorenih minerala u jednom litru.

Najtoplije izvore mineralne vode, ne samo u Srbiji, već i u Evropi ima Vranjska banja. Najtopliji je izvor sa 96 stepeni dok na pojedinim mestima voda izbija u vidu pregrejane pare sa temperaturom od 111 stepeni. Osim Vranjske banje veoma toplu vodu imaju i izvori u Jošaničkoj banji (78,5),Sijarinska (72),Lukovska (69) i Kuršumlijska (63). Sve ove banje se nalaze u južnoj Srbiji. Po turističkom prometu svakako naša najpoznatija banja je Vrnjačka banja, pored nje možemo tu izdvojiti i Soko banju,Nišku banju, Banju Koviljaču i Matarušku banju. Lekovitih banja imamo i na severu zemlje,u Vojvodini a to su Junaković banja, banja Rusanda, Kanjiža i Vrdnička banja. Naša zemlja je poznata i po banjama koje se nalaze na većim nadmorskim visinama i to su takozvana klimatska lečilišta. Lukovska banja se nalazi u istočnom podnožju Kopaonika i sa 700 m nadmorske visine je najviša banja Srbije. Na velikoj nadmorskoj visini se nalaze i Zvonačka banja (630) kod Pirota i Prolom banja (630) kod Kuršumlije. Na nadmorskoj visini iznad 500 m nalaze se Jošanička, Ribarska, Pećka, Bogutovačka, Sijarinska, Pribojska, Rajčinovićka i Novopazarska.

Termalni i mineralni izvori se nalaze širom Srbije,a najviše ih je na prostoru Srpsko-makedonske mase, južnog oboda Panonskog basena i u Panonskoj niziji. Značaj ovih izvora ogleda se u njihovom uređenju i stvaranju banja kao centara, ne samo zdravstvenog, već i turizma uopšte. Vode mnogih izvora iz naših banja se flaširaju. Srbija ima veliki potencijal za razvoj banjskog turizma.

Jezero je prirodno udubljenje, depresija, na kopnu ispunjeno vodom, koje nije direktno povezano sa svetskim morem, a koje je relativno velikih dimenzija. Zvanično u klasifikaciji se ne primenjuje minimalna površina koju treba da zahvata jezero, ali se često pominje da jezero ne bi trebalo da ima površinu ispod 1 hektara. Najzastupljenija je ona osnovna podela jezera na prirodna i veštačka.

U Srbiji su naročito zanimljiva i atraktivna prirodna jezera.Ta prirodna jezera nemaju veliku površinu i po načinu nastanka su eolska i rečna dok su ona planinska uglavnom lednička. Najviše prirodnih jezera ima u Vojvodini i na planinama. Naše najpoznatije i turistički najposećenije prirodno eolsko jezere je Palićko koje se nalazi na samom severu zemlje. Površina mu je svega 4,6 km2 a najveća dubina 3,5 metara. Na severu Bačke se nalazi i Ludaško jezero koje je takođe eolsko po načinu postanka. Najznačajnija prirodna rečna jezera u Srbiji su Obedska bara, Zasavica, Rusanda, Carska bara i Belo jezero i ona se nalaze u Vojvodini. Na visokim planinama, naročito na Šar planini i Prokletijama nalazi se veći broj ledničkih jezera od kojih su najpoznatija Đeravičko na Prokletijama i Livadičko na Šar planini.Na Šar planini se nalazi i jezero na najvećoj nadmorskoj visini u našoj zemlji, to je jezero Veliki vir na 2360 metara nadmorske visine.

Na teritoriji Srbije daleko ima daleko veći broj veštačkih jezera. Ona imaju veću površinu i veći ekonomski značaj od veštačkih. Ona su nastala podizanjem brana u rečnim koritima i uglavnom je elektrifikacija bila cilj njihovog nastanka. U zapadnoj Srbiji na Drini imamo Perućačko i Zvorničko jezero, na reci Beli Rzav prelepo Zaovinsko jezero, na reci Uvac su Sjeničko, Zlatarsko i Radoinjsko jezero, na Zapadnoj Moravi je Međuvrško jezero. U jugoistočnoj Srbiji najpoynatija su Vlasinsko jezero na Vlasini i Zavojsko jezero na reci Visočici. Dva najveća veštačka jezera u Srbiji nalaze se na Dunavu za potrebe hidroelektrane, to su Đerdap 1 (253 km kvadratnih) i Đerdap 2 (92 km kvadratnih). Među većim veštačkim jezerima trebamo spomenuti i Gazivode na reci Ibar,zatim Ribničko jezero na reci Crni Rzav, Gružansko jezero na reci Gruži i služi za vodosnabdevanje Kragujevca, Bovansko jezero na Sokobanjskoj Moravici,Borsko jezero na Brestovačkoj reci. Bez obzira na to što su ovo veštačka jezera koja su nastala uticajem čoveka, ona su veoma privlačna i predstavljaju značajne turističke destinacije.

Najveći deo teritorije Srbije upravo zauzimaju brojne planine koje se prostiru od Panonskog pobrđa na severu do makedonske,albanske i crnogorske granice na jugu. Po vremenu i načinu nastanka se razlikuju ali u osnovi su sve oblikovane u vreme alpske orogeneze. Po načinu postanka razlikujemo gromadne i venačne. Planine u Srbiji delimo u tri grupe : Rodopske, Karapato-balkanske i Dinarske.

Rodopske planine koje se ujedno smatraju najstarijim kopnom u našoj zemlji su gromadne planine. Prostiru se sa leve i desne starane Južne i Velike Morave sve do Save i Dunava. Rodopske planine imaju tzv. prelepu šahovsku strukturu reljefa gde se smenjuju planine i kotline. Izgrradjene su pre svega od magmatskih i metamorfnih stena. Sa desne strane ovih reka pružaju se Dukat, Besna kobila, Vardenik, Čemernik,Ruj, Koćura, Kruševica, Seličevica,Bukovik. Sa leve strane su Kukavica, Goljak, Radan, Sokolovica, Vidojevica, Pasjača, Jastrebac, Juhor.

Dinarske planine su najviši i najprostraniji planinski sistem u našoj zemlji.U geološkoj građi preovlađuju nepropustljivi škriljci i eruptivne stene, a krečnjaka ima manje. Ova po mnogima najlepša planinska celina je na osnovu geološkog sastava i u morfološkom pogledu razvrstana u sedam grupa.

Prokletijske planine (Prokletije-najviši vrh Srbije Đeravica 2656m)

– Šarske planine (Nalaze se u južnom delu Kosova i Metohije a to su Šar planina, Paštrik i Koritnik)

Starovlaško-raške planine (Tara, Zlatibor, Čemerno, Golija, Radočelo, Rogozna, Zlatar, Javor, Giljeva, Jadovnik, Jelica)

Kopaoničke planine (Kopaonik, Goč, Željin i Stolovi)

Šumadijske planine (Rudnik, Gledićke planine, Kotlenik, Venčac, Bukulja, Avala, Kosmaj)

Kosovsko-Metohijske planine (Drenica, Crnoljeva, Jezerska i Žar planina)

Rudne i flišne planine (Rudne-Gučevo, Boranja, Jagodnja,Sokolske planine, Medvednik. Jablanik, Povlen, Maljen, Suvobor / Flišne– Cer i Vlašić)

Karpatsko-balkanske planine se pružaju na istoku Srbije i ovi prelepi planinski nizovi se neznatno razlikuju i prirodnu granicu ustvari predstavljaju Zaječarska i Crnorečka kotlina.Po građi su veoma složene, starije stene uglavnom prekrivaju krečnjaci, dolomiti i peščari.Ove planine se posebno ističu po podzemnim i površinskim kraškim oblicima. Delimo ih na tri niza – Unutrašnji (zapadni),središnji i spoljašnji (istočni).

– Unutrašnji niz – Zviške, Homoljske, Beljanica, Kučaj, Rtanj, Ozren, Devica i Suva planina

– Središnji niz – Šomrda, Majdanpečke planine, Stol, Veliki krš, Crni vrh, Tupižnica, Tresibaba, Svrljiške planine i Belava

– Spoljašnji niz – Miroč, Veliki greben, Deli Jovan, Stara planina

Naša zemlja iako je mala, veoma je bogata prirodnim specificnostima pod kojim podrazumevamo razlicite oblike reljefa i geografskih objekata.

Kao velika prirodna specifičnost izuzetne lepote koja ostavlja bez daha izdvaja se kanjon reke Uvac. Kanjon reke Uvac se nalazi  u severnom delu Pešterske visoravni, između Sjenice i Nove Varoši, između planina Javor i Zlatar. Ovaj kanjon je poznat  po svojim uklještenim meandrima, koje je reka usekla u krečnjačku stenu. Meandri Uvca postoje na tri mesta u kanjonu, a najatraktivniji se nalaze uzvodno od ušća reke Veljušnice, u oblasti po imenu Lopiža. Do njih je najlakše stići kolskim putem iz Sjenice. Osim meandara, kanjon Uvca poznat je i po tome što se u njemu gnezdi beloglavi sup, jedna vrsta lešinara impozantne veličine, koja je pre dve decenije skoro izumrla. U kanjonu danas živi oko tri stotine primeraka beloglavog supa.

Srpsko čudo prirode je i Đavolja Varoš, nalazi se na jugu Srbije, na Radan planini, 27 km od Kuršumlije. Ovo je mesto čudnog imena i čudesnog izgleda, sa 202 zemljane piramide, pokrivene kamenim kapama koje nauka naziva andezitske kupe. One su visoke od 2 do 15 m i široke od 0,5 do 3 m. Smeštene su u dve jaruge, koje takođe imaju neobične nazive: jedna je Đavolja jaruga, a druga Paklena jaruga.

Đerdapska klisura se takođe izdvaja kao najimpozantnija u ovom delu Evrope. U Đerdapskoj klisuri Dunav menja širinu toka od par kilometara do par stotina metara i gradi moćnu klisuru visokih stenovitih litica. Klisura se predstavlja granicu Srbije i Rumunije, počinje kod grada Golubca.

Od ostalih prirodnih specifičnosti trebamo spomenuti Prerasti Vratne, U kanjonu Vratne postoje tri velike prerasti – prirodni kameni mostovi, koji važe za najviše u celoj Evropi. Reka Vratna nalazi se u severoistočnoj Srbiji u blizini Negotina. Deliblatska peščara, najstarija pustinja Evrope nalazi se u jugoistočnom delu Panonske nizije,u Banatu i zahvata površinu od 300 km2. Resavska pećina se nalazi u istočnoj Srbiji na 20 km od Despotovca, spada među najvećim i najlepšim pećinama u Srbiji, duga je 4,5 km. Kanjon reke Jerme se takođe ističe po svojoj izuzetnoj lepoti nalazi se u jugoistočnoj Srbiji između Pirota i Dimitrovgrada. Kanjon Rosomačke reke ili Rosomački kotlovi se nalaze na Staroj planini, 30 km od Pirota. Srbije je veoma bogata i prelepim vodopadima od kojih cemo navesti Jelovarnik na Kopaoniku najviši u Srbiji (71m), Piljski skok na Staroj planini, Bigar na Staroj planini, Skakalo na Divčibarama, Sopotnički vodopadi na Jadovniku, Lisine na Beljanici, Veliki Skakavac i Gostilje na Zlatiboru i Ripaljka na planini Ozren. Od pećina možemo još navesti Rajkovu pećinu u blizini Majdanpeka, Risovača kod Aranđelovca, Potpećka nadomak Užica, Stopića pećina na Zlatiboru i Uvačka-ledena pećina.Od klisura i kanjona mogu se spomenuti i Sićevačka klisura na Nišavi, Grdelička na Južnoj Moravi, Ovčarsko-Kablarska klisura na Zapadnoj Moravi,Jelašnička klisura kod Niša i kanjon Temštice na Staroj planini.

Srbija pripada grupi evropskih zemalja koje su srednje bogate vodama. Reke Srbije pripadaju slivovima Crnog mora, Jadranskog mora i Egejskog mora. Na planini Crnoljevi u južnom delu Kosova, nalazi se hidrografski čvor Srbije, gde se stiču razvođa tri morska sliva na jednoj koti. U Srbiji postoji i jedinstvena vrlo retka pojava da voda jedne reke otiče u dva različita sliva to je bifurkacija na reci Nerodimki koja se nalazi na Kosovu i Metohiji.

Crnomorski sliv ima najveću površinu i obuhvata 92 % teritorije Srbije. Sve veće reke u Srbiji pripadaju ovom slivu, one se preko Dunava ulivaju u Crno more. Najveće reke koje pripadaju ovom slivu su : Dunav, Sava, Drina, Tisa, Velika Morava, Timok, Zapadna i Južna Morava, Ibar, Nišava.

Jadranski sliv obuhvata površinu blizu 6 % naše teritorije. Obuhvata Metohijsku kotlinu i njen planinski obod,tu se razvio rečni sistem Belog Drima. Dakle Jadranski sliv obuhvata Beli Drim sa pritokama. Desne pritoke Belog Drima su Pećka bistrica, Dečanska bistrica, Erenik, a leve Istočka reka, Klina, Miruša, Topluga I Prizrenska bistrica.

Egejski sliv ima najmanju površinu svega 2% teritorije Srbije. Ovom slivu pripadaju reke na krajnjem jugoistoku naše zemlje – Pčinja i Dragovištica i reke južnog Kosova – Nerodimka, Lepenac.

Prikaži više