Kontakt Mapa sajta

Kruševac

Na najšumovitijoj planini na Balkanu, Jastrepcu, u pitomoj Kruševačkoj dolini, smestio se srednjovekovni prestoni grad kneza Lazara, Kruševac, jedan od najopevanijih gradova u srpskoj epskoj poeziji.

Da li su ga ovako nazvali zbog krušaka koje su ovde uvek bogato rađale ili po oblom rečnom kamenu krušcu koji je knez Lazar vadio iz Zapadne Morave i njime gradio svoje utvrđenje, ne možemo sigurno znati. Ali ono što znamo, što je ostalo zabeleženo u istorijskim spisima, je da su ga Turci nazivali Aladža Hisar – šareni grad.

Šaren je grad Kruševac i dan danas, prepoznatljiv po bogatoj istoriji i tradiciji, ali i ljudima koji su očuvali vedar duh, poseban smisao za humor i glumu, nadaleko poznatim Čarapanima.

 

 

Udaljenost od većih gradova u Srbiji

kako doci icon
  • Niš – Kruševac: 75 km
  • Kragujevac – Kruševac: 73 km
  • Beograd – Kruševac: 195 km
  • Novi Sad – Kruševac: 290 km

U Kruševcu pozorište ima dugu tradiciju, u njemu su svoju karijeru započeli mnogi poznati srpski glumci, rodom Kruševljani: Miodrag Petrović Čkalja, Radmila Savićević, Vlastimir Đuza Stojiljković, Taško Načić, Radoš Bajić, Mihajlo Bata Paskaljević, Radmila Živković, Vojin Ćetković i mnogi drugi.

Postoje dva predanja zašto Kruševljane već dugo nazivaju Čarapanima. Prema jednom, ime je nastalo u vreme Prvog srpskog ustanka, kada su Kruševački ustanici izuli svoje opanke i nečujno, u čarapama, pošli na Turke. Drugo tumačenje vezuje se za običaj muškaraca ovog kraja da uvek nose lepe, duge, vezene čarape.

Arheolozi kažu da je Kruševac bio naseljen još u praistoriji, u doba neolita, ali najviše traga u istoriji ovog grada ostavio je knez Lazar Hrebeljanović u srednjem veku.

Šta videti

sta videti icon
  • Gradska kuća
  • Lazarev grad i crkva Lazarica
  • Manastir Presvete Bogorodice u Đunisu
  • Manastir Sveti Roman
  • Galerija Milića od Mačve
  • Kuća Simića
+ 10

Knez Lazar rođen je 1329. godine u Prilepcu kod Novog Brda. Njegov otac Pribac služio je na dvoru cara Dušana te je i Lazar na dvoru odrastao, bio vaspitavan i stekao visoko obrazovanje. Godine 1353. godine car Dušan venčava Lazara svojom rođakom Milicom, a titulu kneza i Pomoravlje na upravu dobija najverovatnije 1366. od cara Uroša. Posle smrti cara Uroša 1371. godine, knez Lazar postaje najmoćniji velmoža na teritoriji nekadašnjeg srpskog carstva. Zbog novih opasnosti od Turaka, iste godine, najbolji kneževi graditelji užurbano grade novu srpsku prestonicu – Kruševac, na temeljima starog naselja.

Knez Lazar junački gine 1389. godine u boju na Kosovu, a grad Kruševac i danas obeležava 28. jun, dan njegove pogibije, kada je dao život za očuvanje otadžbine i slobode.

Aktivnosti

aktivnosti icon
  • Pešačenje na planini Jastrebac
  • Poseta poznatog Kruševačkog pozorišta
  • Obilazak Ribarske Banje

Arheološki park “Lazarev grad” predstavlja arheološki lokalitet, ostatak srednjovekovnog grada. Lazarev grad se prvi put pominje u povelji kneza Lazara, a saznanja o izgledu pružila su obimna arheološka istraživanja obavljena u periodu od 1961. do 1971. godine. Kao privredno i ekonomsko sedište Moravske Srbije, Kruševac je značajno uticao na razvoj kulture i umetnosti. Građen je po modelu vizantijske i srpske odbrambene arhitekture, a u parku se danas nalaze ostaci Don Žon kule, crkva Lazarica, ostaci kneževog dvora, spomenik knezu Lazaru i Narodni muzej.

Crkva Lazarica posvećena arhiđakonu Stefanu, patronu dinastije Nemanjić, predstavlja pravi biser srpskog graditeljstva. Sagrađena je 1375/76. godine, a u slavu naslednika prestola, prvorođenog sina kneza Lazara, despota Stefana. Crkva je jednobrodna građevina, trikonhalne osnove, sa upisanim krstom. Građena je naizmeničnim ređanjem kamenih tesanika i opeke, a dekorisana je keramoplastičnim ukrasima i kamenom plastikom. Crkva Lazarica živopisana je u periodu između 1737-1739. godine. Ponovo je oslikana nakon oslobođenja od Turaka 1843. godine, a isti umetnik Živko Pavlović uradio je i ikonostas. U periodu između 1904. i 1908. godine urađeni su brojni radovi na restauraciji crkve, kada je joj vraćen i prvobitni izgled. Kao izuzetno ostvarenje srpskog graditeljstva, crkva Lazarica proglašena je spomenikom kulture od izuzetnog značaja.