Kontakt Mapa sajta

Kopaonik

Kopaonik, naša najpoznatija i najrazvijenija skijaška planina, je najveći masiv u Srbiji. Pruža se pravcem severozapad-jugoistok, dužine je oko 75 km, a u središnjem delu je širok 40 km. Kopaonik se nalzi u južnom delu naše zemlje omeđen prirodnim granicama Ibra, Jošanice, Gornje Toplice i Laba. Jedan deo Kopaonika predstavlja područje sa najvećim stepenom zaštite – to je područje nacionalnog parka. Ceo masiv se prostire na površini od 2 756 km2, a pod zaštićenim područjem spada 11 810 hektara. Kopaonik je proglašen nacionalnim parkom 1981. godine, a po broju endemičnih vrsta predstavlja jedan od najznačajnijih centara biodiverziteta endemične flore Srbije.

Udaljenost od većih gradova u Srbiji

kako doci icon
  • Niš – Kopaonik: 135 km
  • Kragujevac – Kopaonik: 152 km
  • Beograd – Kopaonik: 276 km
  • Novi Sad – Kopaonik: 367 km

Najviši vrh Kopaonika je Pančićev vrh (2 017 m.n.v), koji je dobio ime po čuvenom srpskom prirodnjaku, Josifu Pančiću, i na samom vrhu se nalazi njegov mauzolej. Osnovu ove planine, kao i samog nacionalnog parka čini relativno zaravnjeni deo srednje nadmorske visine od oko 1 700 metara. Taj deo se popularno zove ravni Kopaonik, i sa te površi se uzdižu najviši vrhovi ovog masiva kao što su Pančićev vrh, Suvo Rudište (1 976 m), Karaman Vučak (1 936 m) i Gobelja (1 934 m). Na Ravnom Kopaoniku se nalazi turistički centar kao i samo skijalište. Pogled sa ovih vrhova je predivan i nikoga ne može ostaviti ravnodušnim.

Kopaonik karakteriše raznovrsna geološka građa sa stenama različitog nastanka i starosti (serpentiniti, graniti, škriljci, mermeri, andeziti, krečnjaci). Današnji izgled Kopaonik je dobio posle dugotrajnih procesa erozije i spiranja. Kopaonik je dobio ime po rudnim bogatstvima koja se nalaze na ovom masivu i gde se kroz istoriju kopala ruda. Pre svega, vulkanska aktivnost je uslovila promene na stenama usled visokih temperatura i snažnih  pritisaka i tako je nastala „kopaonička rudna oblast“ sa velikim brojem rudnika u kojima se mogu naći rude metala gvožđa, olova i cinka retkih metala srebra i zlata, kao i retkih minerala: volastonita, fluorita i azbesta.

Klima Kopaonika je subalpskog tipa i odlikuje se velikim brojem sunčanih dana u toku godine približno 200 i zbog toga se još naziva planina Sunca. Hladan i teži vazduh zadržava se u okolnim dolinama pa zimske temperature nisu mnogo niske. Srednja godišnja temperatura Ravnog Kopaonika je 3,7 °C. Snegovi, sa izvesnim odstupanjima padaju krajem novembra i traju do meseca maja, prosečno 180-230 dana godišnje. Padavine su u proseku veće od 1 000 mm godišnje. Zbog nedovljne količine padavina Kopaonik nije izvorište velikih reka, ali zato postoji gusta mreža manjih površinskih potoka koji nastaju pre svega od mnogobrojnih izvora, kako hladne, tako i termalne vode. Mnogi od tih izvora su lekoviti, sa povećanom radioaktivnošću i mineralizacijom vode. Najpoznatiji izvori na Kopaoniku su: Marine vode, Krčmar voda, Pajino preslo, Javor česma, Kaznovske bačije. Najpoznatije banje ovog područja su: Jošanička banja (t° 78°C), Lukovska banja (t°36°-56°C), i Kuršumlijska banja (t ° 38°-56°C) čije vode imaju izuzetno lekovita svojstva. Na području Kopaonika nalazi se nekoliko urvinskih jezera. Najveće je Semeteško jezero, koje se nalazi na 900 m.n.v, u ataru sela Semeteš ispod visa Orlovac.

Šta videti

sta videti icon
  • Vodopad Jelovarnik
  • Semeteško jezere
  •  Vidikovac Kozje Stene
  •  Lokalitet Nebeske stolice

 

Flora i fauna na Kopaoniku je raznovrsna i većim delom je autohtonog porekla. Životinjski svet današnjeg Kopaonika raznovrstan je i pored proređivanja naročito krupne divljači. Pre nekoliko decenija ovde su se mogli naći medved, ris, jelen, divlja mačka, kuna, vidra i krupne ptice: soko i ušasta sova. Danas je od krupne divljači ostao vuk, kao i ostala divljač: srna, lisica, zec; a takođe i razne vrste ptica od kojih ušasta sova u manjem broju, jarebica kamenjarka kao i ptica krstokljun koja se hrani semenom četinara. Od insekata treba naglasiti sibirskog skakavca koji živi u visokim hladnim predelima planine. U bistrim vodama i brzacima Samokovske reke živi potočna pastrmka. Povoljni prirodni uslovi ovog visokog planinskog masiva omogućavaju razvoj gotovo svih šumskih visinskih pojaseva. Kopaonik pored svih navedenih prirodnih lepota koje privlače mnogobrojne turiste, kako domaće tako i strane, ima i brojne kulturno-istorijske spomenike iz različitih perioda. Istorijski značaj Kopaoničke oblasti kao središta Srpske srednjovekovne države  (Nemanjića, Lazarevića i Brankovića ) jasno obeležavaju utvrđeni gradovi čiji su ostaci smešteni na istaknutim visovima u predgorju centralnog masiva. To su gradovi Zvečan ( XI – XIV vek ) , Maglič ( XIV vek ) , Brvenik ( XIV vek ) , Vrh Lab ( XIV vek ) i  Koznik ( XV vek ). Bogata rudarska prošlost uslovila je nastanak rudarskih naselja i gradova koji su imali topionice i kovnice novca, a to su Novo Brdo, Stari trg, Rogozno i Plana.

Neposredno ispod Pančićevog vrha na 1 800 metara nadmorske visine prostire se arheološki lokalitet Nebeske stolice, na kojem se nalazila stara hrišćanska bazilika. Na Kopaoniku se nalazi i svetilište Metođe – mala crkva smeštena u steni nastala u doba Turaka. Okolina Kopaonika bogata je mnogim drugim značajnim spomenicima, kao što su: Manastir Gradac, Manastir Đurđevi stupovi, Petrova crkva, Pavilica, Manastri Žiča, Manastir Sopoćani, Manastir Studenica.

Aktivnosti

aktivnosti icon
  • Planinarenje
  •  Skijanje
  •  Jeep safari

Ukoliko dolazite autobusom, iz svih većih gradova Srbije postoje polasci ka Kopaoniku. Ukoliko idete na Kopaonik svojim automobilom, preporučujemo vam put Beograd- Kraljevo -Jošanicka banja-Kopaonik, koji je dug oko 259 km (preko Ibarske magistrale).

U zimskom periodu, osim skijanja na stazama za početnike i iskusne skijaše, probajte kombinaciju padobranstva i skijanja, kuvano vino u nekoj planinskoj brvnari u zimskoj noći. Ako na Kopaonik dođete u letnjem periodu ne propustite pešačke i manastirske ture, vinske ture –obilazak Župe Aleksandrovačke,  splavarenje rekom Ibar,  paraglajding,  planinarenje i jahanje.U martu se održava Open Ski Feast, manifestacija koja obuhvata nezaboravne igre, izazove, takmičenja i druženje, a u julu možete prisustvovati manifestaciji Dani borovnice.

A. Stojanović