Kontakt Mapa sajta

Južna Morava

Južna Morava je reka u Srbiji koja predstavlja kraću sastavnicu Velike Morave i pripada crnomorskom slivu. Južna Morava je dugačka 295 km i teče uglavnom pravcem jug-sever od makedonske granice do centralne Srbije, gde se spaja sa Zapadnom Moravom kod Stalaća i stvara Veliku Moravu. Južna Morava nastaje na Skopskoj Crnoj Gori, u današnjoj Republici Makedoniji, severno od njene prestonice Skoplja. Tokovi Ključevske i Slatinske reke stvaraju reku Golema, koja je, kad pređe makedonsko-srpsku granicu, poznata kao Binačka Morava. Posle 49 km, Binačka Morava se sastaje sa Preševskom Moravicom kod Bujanovca i preostalih 246 km teče kao Južna Morava.

Južna Morava ima 157 pritoka. Najvažnije leve pritoke su: Jablanica, Veternica, Pusta reka i Toplica. Desne pritoke su: Vrla, Vlasina, Nišava (najduža) i Sokobanjska Moravica. Veći gradovi kroz koje protiče Južna Morava su Bujanovac, Vranje, Aleksinac, Stalać.

Šta videti

sta videti icon
  • Grdelička klisura
  •  Gradovi: Vranje i Leskovac
  • Ostaci starog grada Koprijan (Kurvin grad )
  •  Aqua park Doljevac

Južna Morava ima veoma složenu, kompozitnu dolinu tj. sastoji se od nizova kotlina i klisura u sledećem redosledu : Gnjilanska kotlina-Končuljska klisura-Vranjska kotlina-Grdelička klisura-Leskovačka kotlina-Pečenjevačko suženje-Brestovačka kotlina-Kurvingradsko suženje-Niška kotlina-Mezgrajsko suženje-Aleksinačka kotlina-Stalaćka klisura. Južna Morava ima značajan potencijal za proizvodnju električne energije, ali taj potencijal skoro da se i ne koristi. Veliki energetski sistem sagrađenje  u njenom slivu, na Vlasini (elektrane Vrla I-IV).U izvesnoj meri, njena voda se koristi za navodnjavanje.
Najvažniju ulogu dolina reke ima u saobraćaju, je predstavlja prirodni put za železnicu i autoput Beograd-Skoplje-Solun.
Što se turističkih atrakcija u dolini Južne Morave tiče, pre svega možemo izdvojiti dve prelepe i impozantne klisure strmih strana: Grdelička i Stalaćka klisura. Grdelička klisura je interesantna i zbog toga što se smatra granicom između Panonskog i Egejskog basena.

Kao najveći grad u dolini Južne Morave, Vranje svojom lepotom i toplinom privlači veliki broj turista. Kao glavni motivi Vranja izdvajaju se kuća našeg čuvenog pisca Bore Stankovića koja ima status spomenika kulture od velikog značaja; Markovo kale kao jedan od najstarijih spomenika istorije i kulture za koji se veruje da ga je podigao Vizantijski car Justinijan u 6.veku. Mogu se izdvojiti i Pašin konak, Hamam i Beli most kao simboli grada. U blizini Južne Morave je smeštena i banja sa najtoplijim izvorima termomineralne vode – Vranjska banja. Banja se nalazi na 400 m nadmorske visine, najtopliji izvor ima temeraturu od 96 stepeni celzijusovih, dok na pojedinim mestima voda izbija u vidu pregrejane pare sa temperaturom od oko 110 stepeni celzijusovih. U okolini Vranja mogu se naći i paleovulkanske kupe, tj. ostaci nekadašnjih vulkana kao što su vrhovi Oblik i Grot, koji pripadaju planini Kukavici. Kurvingrad ili Koprijan je srednjovekovna tvrđava koja se uzdiže nad Južnom Moravom 11 km jugozapadno od Niša.

Aktivnosti

aktivnosti icon
  • Ribolov
  •  Splavarenje
  • Kupališni turizam

Južna Morava je pogodna za splavarenje i zbog bogatog ribljeg fonda privlači veliki broj ribolovaca. U dolini ove reke nalaze se brojni moteli i ugostiteljski objekti, s obzirom na ona ogroman tranzitni značaj koji ona ima za našu zemlju.

A. Stojanović